Październik na całym świecie obchodzony jest jako Miesiąc Świadomości Raka Piersi – najczęściej występującego nowotworu złośliwego u kobiet. To czas, w którym szczególnie mocno podkreśla się znaczenie profilaktyki, regularnych badań i wczesnego wykrywania choroby. Różowy październik w zachodniopomorskim obfituje w ważne, edukacyjne wydarzenia.
Program wczesnego wykrywania raka piersi
Program wczesnego wykrywania raka piersi jest kierowany do kobiet w wieku 45-74 lat. W jego ramach co dwa lata, a kobiety obciążone czynnikami ryzyka co 12 miesięcy, mogą wykonać profilaktyczną mammografię bez skierowania. Kobiety młodsze niż 45 lat i starsze niż 74 lata również mogą korzystać z badań, ale poza programem profilaktycznym, więc potrzebują skierowanie np. od ginekologa.
Gdzie można wykonać badania?
Mammografia jest wykonywana w pracowniach stacjonarnych i mammobusach. W Zachodniopomorskim mamy 11 pracowni stacjonarnych: 6 w Szczecinie, 3 w Koszalinie, w Kołobrzegu i w Szczecinku.
Bieżąca trasa postoju mammobusów jest regularnie zamieszczana na stronie zachodniopomorskiego oddziału wojewódzkiego NFZ, na październik postój mammobusów w naszym województwie został zaplanowany aż 84 razy.
Aktualny harmonogram trasy mammobusów znajduje się na stronie internetowej.
Dlaczego rak piersi jest tak groźny?
Rak piersi to najczęściej występujący nowotwór złośliwy u kobiet. Odpowiada za prawie 24% wszystkich zachorowań wśród nowotworów i jest przyczyną niemal 15% wszystkich zgonów kobiet z powodu nowotworów złośliwych. W początkowym okresie nie daje on żadnych objawów, ale dzięki wczesnemu wykryciu, może być całkowicie uleczalny.
Czynniki ryzyka
Spośród wielu czynników rakotwórczych coraz częściej wskazuje się na uwarunkowania genetyczne. W Polsce około 10% przypadków raka piersi występuje u kobiet z mutacją w obrębie genów, najczęściej w BRCA 1. Ponadto ryzyko zachorowania znacznie wzrasta po 50 r. ż., co nie oznacza jednak, że młode kobiety nie chorują.
Wczesne wykrywanie nowotworów piersi
- Samobadanie piersi. Powinno się je wykonywać regularnie, raz w miesiącu, dzięki czemu wyczuje się ewentualną różnicę między badaniami. Zawsze od 3 do 5 dni po miesiączce.
- Mammografia. W czasie badania mammograficznego wykonuje się dwa zdjęcia każdej piersi. Dawka promieniowania jest niska, zbliżona do otrzymywanej np. podczas prześwietlenia zęba. Badanie może pokazać zmiany, które nie są wyczuwalne przez badanie palpacyjne.
- USG piersi. Badanie jest zalecane dla kobiet poniżej 45 roku życia, które mają w piersiach więcej tkanki gruczołowej, niż tłuszczowej. Obraz możliwych zmian jest wtedy bardziej widoczny na USG, niż przy mammografii. Skierowanie na badanie wystawi lekarz ginekolog.
Poradnik Pacjenta: Rak piersi – jak mu skutecznie zapobiegać?
Dane statystyczne
W 2023 r. z programu profilaktycznego mogło skorzystać 368 129 mieszkanek województwa zachodniopomorskiego. Badania zrobiło 28,47% mieszkanek. W rankingu województw nasz region zajmował wtedy ósme miejsce, jeśli chodzi o realizację badań. Najmniej w powiecie Szczecin (24,3%), kołobrzeskim (24,42%), szczecineckim (26,58%). Najwięcej w powiecie choszczeńskim (36,11%), pyrzyckim (35%), drawskim (33,3%).
W 2024 r. z programu profilaktycznego mogło skorzystać 370 803 mieszkanek województwa zachodniopomorskiego. Badania zrobiło 35,17% mieszkanek. W rankingu województw nasz region zajmował wtedy ósme miejsce, jeśli chodzi o realizację badań. Najmniej w powiecie Szczecin (29,38%), kołobrzeskim (29,69%), szczecineckim (33,83%). Najwięcej w powiecie choszczeńskim (43,71%), pyrzyckim (42,31%), drawskim (41,32%).
Z danych na październik tego roku, uprawnionych do skorzystania z programu profilaktycznego jest 374 303 mieszkanek naszego regionu. Badania zrobiło 36,24% mieszkanek. W rankingu województw nasz region zajmuje ósme miejsce, jeśli chodzi o realizację badań. Najmniej w powiecie kołobrzeskim (29,82%), Szczecin (31,4%), gryfickim (34,78%). Najwięcej w powiecie choszczeńskim (44,47%),
pyrzyckim (42,87%), drawskim (42,08%).
Wydarzenia związane z Różowym Październikiem, w których weźmie udział Zachodniopomorski Oddział Wojewódzki NFZ
Różowy Październik to doskonała okazja, by zadbać o siebie lub przypomnieć bliskim kobietom, jak ważna jest profilaktyka. Przez cały miesiąc szczególną uwagę będziemy poświęcać nauce samobadania piersi i węzłów chłonnych, zachęcaniu do wykonywania USG piersi i mammografii.
W październiku mobilne stanowisko NFZ będzie brało udział w 26 wydarzeniach, edukując w zakresie profilaktyki oraz samobadania. Odwiedzi szkoły, urzędy, uczestniczyć będzie w wydarzeniach otwartych – za każdym razem edukując o profilaktyce, ucząc jak prawidłowo wykonać samobadanie piersi i dołów pachowych.
Nauka przebiegać będzie na specjalnych fantomach, do której zaprasza się kobiety w każdym wieku, również te bardzo młode, aby nawyk dbania o zdrowie zdobyły jak najszybciej. W nauce uczestniczyć mogą również mężczyźni, żeby mieli wiedzę i wspierali swoje partnerki w regularnych badaniach piersi.
Dwa duże wydarzenia związane z Różowym Październikiem, w których NFZ weźmie udział ze swoim stanowiskiem mobilnym:
- 17.10. Wałcz, Konferencja w ramach Miesiąca Różowej Wstążki, Wałeckie Centrum Kultury, Pl. Zesłańców Sybiru 3, godz. 13.00 – 18.00
- 25.10. Szczecin, Marsz Różowej Wstążki, Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza, godz.
12.00 – 16.00
Więcej wydarzeń w październikowym rozkładzie jazdy.
Zobacz także:
Wsparcie daje siłę – październikowa kampania na rzecz profilaktyki raka piersi
Autor: Infoludek.pl szczecin@infoludek.pl
