Rusza dziesiąta odsłona ogólnopolskiej kampanii „Polscy Okuliści Kontra Jaskra”, organizowanej w ramach Światowego Tygodnia Jaskry. Od 8 do 14 marca 2026 roku w kilkudziesięciu miastach w Polsce będzie można skorzystać z bezpłatnych badań diagnostycznych w kierunku jaskry.
Jaskra – choroba, która długo nie daje sygnałów
Jaskra to jedna z najgroźniejszych chorób oczu. Przez lata może rozwijać się bezobjawowo, stopniowo i nieodwracalnie uszkadzając nerw wzrokowy. Nieleczona prowadzi do utraty widzenia. Właśnie dlatego kluczowe znaczenie ma wczesne wykrycie choroby i szybkie wdrożenie leczenia.
Według danych światowych na jaskrę cierpi dziś około 78 milionów osób, a prognozy wskazują, że do 2040 roku liczba ta wzrośnie do ponad 111 milionów. To druga – po zaćmie – najczęstsza przyczyna ślepoty na świecie. W Polsce choruje około 800 tysięcy osób, z czego ponad połowa nie ma postawionej diagnozy.
10 lat profilaktyki i tysiące przebadanych pacjentów
W ciągu dziewięciu dotychczasowych edycji akcji „Polscy Okuliści Kontra Jaskra” przebadano blisko 20 tysięcy osób. U niemal 40 procent z nich konieczne było skierowanie na dalszą diagnostykę i leczenie. Organizatorzy podkreślają, że bezpłatne konsultacje to realna szansa dla osób, które z różnych powodów odkładały wizytę u specjalisty.
W tegorocznej edycji udział bierze już 60 gabinetów okulistycznych z 29 miejscowości, a kolejne placówki zgłaszają chęć dołączenia do inicjatywy. Z badań mogą skorzystać osoby, które nie mają zdiagnozowanej jaskry i w ciągu ostatniego roku nie korzystały z opieki okulistycznej w ramach NFZ. Wymagana jest wcześniejsza rejestracja telefoniczna w wybranym gabinecie.
Objawy mogą być dyskretne – albo bardzo gwałtowne
W początkowym stadium choroba najczęściej przebiega łagodnie. Niepokój powinny wzbudzić m.in. stopniowe pogorszenie ostrości widzenia, światłowstręt, łzawienie czy nawracające bóle głowy. Zdarzają się jednak również ostre ataki jaskry, którym towarzyszy silny ból oka i głowy, nudności oraz widzenie tęczowych kół wokół źródeł światła.
Jaskra objawiła się gwałtownie u pani Ewy z Warszawy: – Nagle potwornie rozbolały mnie głowa i oczy, zrobiło mi się słabo. Wezwany internista powiedział, że mam zapalenie zatok i jeśli w ciągu pięciu dni mi nie przejdzie, mam zgłosić się do lekarza. Te pięć dni to był koszmar. Ból był tak straszny, że pojechałam do szpitala i tam w końcu usłyszałam prawidłową diagnozę: ostry atak jaskry! Od tego czasu walczę o zachowanie wzroku.
Specjaliści podkreślają, że współczesna okulistyka dysponuje coraz skuteczniejszymi metodami leczenia – zarówno farmakologicznymi, jak i mikrochirurgicznymi czy laserowymi. Warunkiem powodzenia terapii jest jednak szybka i trafna diagnoza.
Czynniki ryzyka i znaczenie badań rodzinnych
Około 65 procent przypadków jaskry ma podłoże genetyczne. Ryzyko wzrasta po 35. roku życia, a także u osób z niskim ciśnieniem ogólnym krwi, migrenami, podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym czy dużą krótkowzrocznością. Dlatego szczególną czujność powinny zachować osoby, u których choroba występowała w rodzinie.
Eksperci przypominają również, że jaskra nie dotyczy wyłącznie seniorów. Może rozwinąć się u osób młodych, a nawet u dzieci – w postaci wrodzonej. U najmłodszych objawami alarmowymi mogą być m.in. nadmierne łzawienie, światłowstręt czy nietypowo duże oczy.
– Objawy jaskry u młodych osób często się bagatelizuje, przez co dajemy szansę chorobie na jej dalszy rozwój. Jak w przypadku jaskry u dorosłych, najważniejsze jest jak najwcześniejsze rozpoznanie choroby. Im wcześniej zastosowane leczenie – u dzieci zawsze operacyjne – tym większa szansa na zachowanie dobrej ostrości wzroku. – przypomina dr Hautz.
Jak skorzystać z badań?
Szczegółowe informacje o X edycji akcji „Polscy Okuliści Kontra Jaskra” dostępne są na stronie www.tydzienjaskry.pl w zakładce „Dla Pacjenta”, aktualna lista gabinetów i terminów przyjęć – TUTAJ.
Na konkretną wizytę trzeba się umówić telefonicznie w wybranej placówce. Propozycja dotyczy osób, które nie mają zdiagnozowanej jaskry i nie korzystały z opieki okulisty (NFZ) w ciągu ostatniego roku.
Zobacz także:
Dzień Jaskry 2026 – wykłady i warsztaty zwiększające świadomość na temat jaskry
Autor: Infoludek.pl szczecin@infoludek.pl
