Wczesne dzieło Waltera Gropiusa w Jankowie niedaleko Drawska Pomorskiego

120 lat temu w majątku Jankowo niedaleko Drawska Pomorskiego powstał spichlerz zaprojektowany przez 23-letniego wówczas Walter Gropius. Obiekt należał do jego najwcześniejszych realizacji i został wzniesiony na terenie należącym do jego stryja, Ericha Gropiusa.

Z uwagi na rodzinne związki z Pomorzem młody architekt właśnie tutaj stawiał pierwsze zawodowe kroki. Projekty z tego okresu znacząco różniły się od modernistycznych koncepcji, które przyniosły mu światową rozpoznawalność jako twórcy Bauhaus.

Na początku swojej drogi Gropius tworzył w popularnym wówczas stylu ojczyźnianym (Heimatstil). W tej estetyce, w tym samym roku co spichlerz w Jankowie, zaprojektował również willę w Drawsku Pomorskim dla Ottona i Elisabeth Metzlerów – budynek, który do dziś jest starannie odnawiany przez obecnych właścicieli.

W następnych latach na terenie dzisiejszego województwa zachodniopomorskiego powstały kolejne realizacje architekta: spichlerz w Mirosławcu (1913–1914), domy robotnicze w Żołędowie (obecnie znacznie przebudowane) oraz słodownia w Gudowie z 1911 roku, rozebrana w 2014 roku.

Choć sam Gropius w późniejszych latach rzadko wracał do swoich wczesnych projektów, to właśnie one pokazują kierunek jego artystycznej ewolucji. Spichlerz w Jankowie pozostaje dziś jedynym zachowanym elementem dawnej zabudowy folwarcznej jego autorstwa. Oprócz niego architekt zaprojektował tam również domy dla pracowników majątku, kuźnię i pralnię.

Po 1945 roku obiekt był użytkowany przez Państwowe Gospodarstwo Rolne w Jankowie. Do lat 60. pełnił funkcję magazynu zbożowego, a jego dolne kondygnacje wykorzystywano do przechowywania nawozów sztucznych. Brak remontów sprawił, że z czasem budynek zaczął popadać w ruinę.

W 2021 roku spichlerz przejęła Fundacja Warsaw Bauhaus, która planuje przekształcić go w Międzynarodowe Centrum Współpracy Twórczej. Realizacja tej koncepcji wymaga jednak szeroko zakrojonych prac konserwatorskich oraz znaczących nakładów finansowych.

Więcej o wczesnej twórczości Waltera Gropiusa – w artykule Alicji Cykalewicz-Tymbarskiej „GRZECHY MŁODOŚCI? WALTER GROPIUS I WILHELMIŃSKI MODERNIZM NA POMORZU ZACHODNIM” w publikacji BDZ „Po nich dziedziczymy”
Źródło: Biuro Dokumentacji Zabytków w Szczecinie / Facebook
Źródło: Biuro Dokumentacji Zabytków w Szczecinie / Facebook
Źródło: Biuro Dokumentacji Zabytków w Szczecinie / Facebook
Źródło: Biuro Dokumentacji Zabytków w Szczecinie / Facebook
/Źródło: Biuro Dokumentacji Zabytków w Szczecinie/