Charakterystyczna Stawa Młyny w Świnoujściu, uznawana za jeden z najważniejszych symboli miasta, została wpisana do rejestru zabytków. Decyzję w tej sprawie podjął Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków, wskazując na wyjątkową wartość historyczną, techniczną i kulturową obiektu.
Procedura rozpoczęła się pod koniec 2025 roku. W marcu 2026 r. przeprowadzono oględziny, a po analizie dokumentacji i stanu technicznego 26 marca zapadła decyzja o objęciu obiektu ochroną konserwatorską. Wpis obejmuje całość konstrukcji – zarówno wieżę, jak i jej elementy zewnętrzne.
W uzasadnieniu podkreślono, że Stawa Młyny pełni nie tylko funkcję atrakcji turystycznej i popularnego miejsca spacerów, ale przede wszystkim pozostaje istotnym elementem systemu nawigacji morskiej. Do dziś pomaga jednostkom bezpiecznie wpływać do portu, zachowując swoją pierwotną funkcję, co znacząco podnosi jej wartość.
Na tle innych znaków nawigacyjnych obiekt wyróżnia się unikalną formą przypominającą wiatrak oraz połączeniem funkcji technicznej z charakterystyczną architekturą. Jest także jednym z najstarszych zachowanych tego typu obiektów na polskim wybrzeżu i w rejonie Morza Bałtyckiego.
Konserwator zwraca uwagę również na znaczenie Stawy Młyny dla tożsamości Świnoujścia – obiekt stanowi ważny symbol miasta i został wykorzystany w jego oficjalnym logo. Łączy w sobie dwa kluczowe aspekty lokalnej tożsamości: portowy i turystyczny, a dodatkowo funkcjonuje w świadomości mieszkańców jako element lokalnych legend.
Decyzję pozytywnie oceniają również władze miasta. Jak podkreślono, wpis do rejestru miał także na celu zabezpieczenie obiektu przed ewentualnymi ingerencjami w przyszłości.
Objęcie Stawy Młyny ochroną oznacza szczególne obowiązki dla właściciela lub zarządcy – konieczność dbania o jej stan techniczny i zachowanie wartości historycznych. Wszelkie prace będą wymagały zgody konserwatora. Jednocześnie wpis otwiera możliwość ubiegania się o dotacje oraz korzystania z ulg związanych z utrzymaniem zabytku.
Historia obiektu sięga lat 1873–1874, kiedy powstał jako element systemu nawigacyjnego rozwijającego się portu w Świnoujściu. Początkowo był prostą konstrukcją dzienną, z czasem został zmodernizowany i wyposażony w oświetlenie. Dziś, stojąc na końcu falochronu, nadal pełni swoją funkcję, będąc jednocześnie jedną z najbardziej rozpoznawalnych ikon polskiego wybrzeża.
Autor: Infoludek.pl szczecin@infoludek.pl
