Aleja lipowa na odcinku Trzebiszyn-Tychowo w gminie Tychowo, powiecie białogardzkim, została oficjalnie uznana za zabytek. Decyzją Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie z dnia 9 sierpnia 2024 roku, aleja ta została wpisana do rejestru zabytków województwa zachodniopomorskiego pod numerem A-2080.
Droga Trzebiszyn-Tychowo, obsadzona aleją lipową, powstała na miejscu dawnego szlaku lądowego, który łączył dużą wieś Tychowo z Koszalinem, a dalej z wybrzeżem Bałtyku. Pierwsze nasadzenia drzew wzdłuż tej trasy są widoczne na mapie z 1891 roku, co sugeruje, że aleję założono w czasie rozbudowy folwarku i majątku w Trzebiszynie. Tychowo, którego początki sięgają XV wieku, było wówczas własnością szlacheckiej rodziny von Kleist, a granitowy kościół wzniesiony w tej miejscowości najprawdopodobniej przez właścicieli von Kleist oraz von Versen, jest jednym z najstarszych zabytków tego regionu.
Trzebiszyn, założony w 1772 roku przez ród von Kleist, stanowił część majątku Tychowo, który w 1867 roku był częściowo majątkiem allodialnym i lennym. Obejmował on nie tylko rezydencję i folwark w Tychowie, ale także folwarki w Trzebiszynie wraz z tartakiem, młynem, cegielnią oraz innymi budynkami fabrycznymi.
W połowie XIX wieku, wieś Tychowo była połączona z folwarkiem w Trzebiszynie drogą jezdną, którą w późniejszym czasie rozbudowano. Na mapie z 1936 roku widnieje już jako droga o szerokości użytkowej 5,5 metra, przystosowana do ruchu pojazdów silnikowych. Dziś aleja lipowa na odcinku Trzebiszyn-Tychowo, licząca 1,16 km długości, stanowi część drogi wojewódzkiej. Drzewa rosnące wzdłuż tej trasy to lipy szerokolistne (Tilia platyphyllos) i lipy drobnolistne (Tilia cordata), posadzone w regularnych odstępach co 11-12 metrów.
Aleja, charakteryzująca się ciągłością i regularnością nasadzeń, tworzy zielony tunel, a jej korony drzew łączą się, tworząc nieprzerwany korytarz ekologiczny. W krajobrazie Tychowa i Trzebiszyna aleja ta znacząco podnosi estetyczne i plastyczne walory tych miejscowości, stanowiąc nieodłączny element ich charakteru.
Autor: Infoludek.pl szczecin@infoludek.pl
