Od stycznia Straż Miejska sprawdza jakiej klasy są piece, w których palą mieszkańcy

Od 1 stycznia 2024 roku szczecińscy strażnicy miejscy mogą sprawdzać podczas kontroli palenia w piecach, nie tylko co jest w nich spalane, ale i jakiej są one klasy. Rozpoczęły się już pierwsze kontrole z wykorzystaniem nowych uprawnień, na razie wykonano ich około 30.

Straż Miejska prowadzi kontrole palenia w piecach, głównie na podstawie zgłoszeń od mieszkańców. Jej działania wspiera kilka razy w miesiącu dron antysmogowy (zgodnie z harmonogramem na te „usługi” podpisanym przez Urząd Miejski). Sprawdzane jest to, czym palone jest w piecach, chociaż w Szczecinie w dalszym ciągu dozwolony jest opał stały (z legalnego źródła, dopuszczony do obrotu handlowego). W 2022 roku strażnicy miejscy przeprowadzili 1881 interwencji i kontroli, przy wykorzystaniu drona – 363 interwencji i kontroli. Ujawniono 99 nieprawidłowości.

Od stycznia do września 2023 – przeprowadzono 1089 kontroli i interwencji, 419 z użyciem drona antysmogowego, ujawniono 44 nieprawidłowości.

Dodatkowo sprawdzamy, czy zostały złożone  deklaracje emisyjności. Od 1 lipca 2021 każdy mieszkaniec lub zarządca budynku miał obowiązek złożyć deklarację do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB).

Od 1 stycznia 2024 strażnicy miejscy uzyskali kolejne uprawnienia w oparciu o przepisy Uchwały Antysmogowej Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego (Nr XXXV/540/18). Źródłem informacji na temat klasy urządzenia może być świadectwo z badań, dokumentacja techniczna urządzenia, instrukcja użytkowania, tabliczka znamionowa czy też katalog producenta.

Ograniczenia i zakazy:

26 września 2018 r. Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego przyjął tzw. uchwałę antysmogową Nr XXXV/540/18 wprowadzającą na obszarze województwa zachodniopomorskiego ograniczenia i zakazy w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw. Podstawę do wprowadzenia uchwały antysmogowej stanowił art. 96 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r., poz. 799 ze zm.).

Kogo i czego dotyczą zakazy?

Ograniczenia i zakazy wymienione w akcie prawa miejscowego obowiązują wszystkich użytkowników instalacji o mocy poniżej 1 MW, w których następuje spalanie paliw stałych, tj. mieszkańców województwa zachodniopomorskiego, samorządy oraz podmioty działające na jego terenie. Ograniczeniami i zakazami objęto w szczególności następujące instalacje: kotły centralnego ogrzewania i ogrzewacze pomieszczeń tj. kominki, piece kaflowe, kozy, itp.

Wprowadzenie uchwały antysmogowej dla województwa zachodniopomorskiego powoduje, iż zakazane jest stosowanie paliw stałych tj.:
  • paliwa niesortowane w rozumieniu ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. z 2018 r. poz. 427 tj. ze zm.);
  • muły i flotokoncentraty węglowe oraz mieszanki produkowane z ich wykorzystaniem;
  • węgiel brunatny*;
  • paliwa niespełniające wymagań jakościowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3a ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. z 2018 r. poz. 427 t.j. ze zm.).

Docelowo na terenie województwa zachodniopomorskiego dopuszczone będzie eksploatowanie instalacji na paliwo stałe spełniające minimalny standard emisyjny zgodny z 5 klasą pod względem granicznych wartości sprawności cieplnej oraz granicznych wartości emisji zanieczyszczeń normy PN-EN 303-5:2012.

* Ustawa z dnia 29 września 2022r. o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024 (Dz.U. z 2022r. poz. 2088)  dopuszczała możliwość stosowania węgla brunatnego w okresie od 15 września 2022r do 30 kwietnia 2023r. (kryzys energetyczny).

Terminy:

  • do 1 stycznia 2024 r. wymienić należy piece, kotły niespełniające żadnych standardów emisyjnych (kotły bezklasowe tzw. kopciuchy i kotły poniżej klasy 3)
  • do 1 stycznia 2028 r. wymienić należy piece i kotły poniżej klasy 5.

Docelowo na terenie województwa zachodniopomorskiego dopuszczone będzie eksploatowanie ogrzewaczy pomieszczeń (kominki, kozy, piece kaflowe itp.) spełniających minimalne poziomy sezonowej efektywności energetycznej i normy emisji zanieczyszczeń dla sezonowego ogrzewania pomieszczeń określone w ust. 1 i 2 załącznika II do rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1185 z dnia 24 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe.

Wymiana lub dostosowanie ogrzewaczy niespełniających powyższych wymogów musi nastąpić do 1 stycznia 2028 r.

Wymagania co do instalacji, o których mowa w § 2 pkt 2 i 3 uchwały antysmogowej, tj:

  • instalacje, które  wydzielają ciepło poprzez bezpośrednie rozprowadzanie go do pomieszczenia ( np. kominki, kozy, piece),
  • instalacje wydzielające ciepło i przenoszące je do innego nośnika ( np. kominki z płaszczem wodnym), których eksploatacja rozpoczęła się przed dniem wejścia w życie uchwały, będą obowiązywać tj . od dnia 1 stycznia 2028 r.
Klasa kotła winna być określona:
  • na tabliczce znamionowej umieszczonej na kotle,
  • w instrukcji obsługi kotła wraz z certyfikatem.

Brak informacji oraz brak tabliczki znamionowej oznacza, że kocioł nie spełnia kryteriów żadnej z klas (jest to tzw. kopciuch – kocioł pozaklasowy).

Należy zaznaczyć, że kotły z tzw. „certyfikatami ekologicznymi” nie spełniają wymagań żadnej z klas normy PN-EN 303-5:2012 i w kontekście uchwał antysmogowych podlegają wymianie – jako „pozaklasowe”.

Tabliczka znamionowa kotła CO to informacja umieszczona na piecu, służąca do jego identyfikacji m.in. podczas kontroli dokonywanych przez funkcjonariuszy publicznych. Jest to także podstawowe źródło wiedzy dla właściciela. To właśnie tam można upewnić się, iż wybrany produkt spełnia restrykcyjne normy prawne oraz posiada niezbędne certyfikaty bezpieczeństwa. Informacje te przydają się także podczas ewentualnych prac konserwacyjnych oraz serwisowych.

Tabliczka znamionowa zawiera następujące informacje:
  • dane producenta,
  • klasę energetyczną pieca dla każdego z dozwolonych paliw,
  • pojemność wodną,
  • pobór mocy,
  • moc nominalną i zakres mocy dla każdego z paliw,
  • typ kotła,
  • nazwa modelu, numer seryjny, rok produkcji.

Brak tabliczki znamionowej oznacza, iż dany piec nie spełnia norm żadnej klasy energetycznej. Kotły pozaklasowe powszechnie nazywane są „kopciuchami”. Warto jednocześnie podkreślić, iż informacje powinny być naniesione w sposób trwały, który uniemożliwi usunięcie, zmazanie lub zmienienie informacji. Mogą mieć zarówno formę tekstu pisanego, jak i opracowania graficznego, schematu lub kodu kreskowego.

Norma PN-EN 303-5:2012 stanowi, iż tabliczka znamionowa pieca powinna być umieszczona w łatwo dostępnym dla każdego użytkownika miejscu. Najczęściej znajdziemy ją zatem pod spodem, z boku lub z tyłu urządzenia. Obowiązek ten został nałożony na producentów i rzemieślników zajmujących się wytwarzaniem sprzętu. Warto podkreślić, iż każdy piec wyprodukowany po 2003 roku powinien być wyposażony w tego rodzaju ustandaryzowane informacje.

Przeważnie produkowane są w technice wiązki laserowej, która umożliwia precyzyjne i trwałe stworzenie czytelnych oznaczeń. Warto jednocześnie podkreślić, iż zastępowanie oryginalnej tabliczki znamionowej jej odmłodzonym odpowiednikiem jest nielegalne i może stanowić podstawę wystawienia mandatu podczas kontroli.

Każda tabliczka znamionowa posiada informację na temat rodzaju kotła (np. piec na drewno) oraz numer seryjny (REF). Dodatkowo producent musi podać nazwę modelu, serie, numer urządzenia (No App), oznakowanie CE oraz normę odniesienia (np. EN 303-5:2012).

Pod skrótem Rdt znajdziemy informacje dotyczące sprawności kotła, natomiast CO2 sygnalizuje ilość emisji dwutlenku węgla. P.n oznacza z kolei moc nominalną danego pieca. Warto zwrócić przy tym uwagę na parametr dotyczący wymaganej odległości od materiałów łatwopalnych wyrażonych w centymetrach. Dodatkowo producent powinien zawrzeć dane dotyczące temperatury spalania oraz paliwa. Na tablicy znamionowej zamieszczone są także podstawowe informacje dotyczące bezpieczeństwa. Jako użytkownik znajdziesz tam też dane producenta, takie jak nazwę, miejsce produkcji oraz adres.

Aktualna norma emisyjna PN-EN 303-5:2012 wprowadza trzy klasy pieców wskazujące na ich jakość:
  • klasa 3. kotła – najniższa,
  • klasa 4. kotła – średnia,
  • klasa 5. kotła – najlepsza, a od 2017 roku jedyna dozwolona dla nowo sprzedawanych

Kotły klasy 3

Spełnia zabrzański Certyfikat Bezpieczeństwa Ekologicznego. Jest to klasa o najniższej sprawności. Określa głównie kotły podajnikowe. W przypadku kotłów klasy 3, graniczna sprawność energetyczna kotłów o mocy 10 kW wynosiła 53%, a dla kotłów o mocy 300 kW wynosiła 62%. Emisja pyłów z kotłów węglowych klasy 3 to około 150 mg/m3.

Kotły klasy 4

To klasa średnia, którą posiadają piece zasypowe z dolnym spalaniem i kotły podajnikowe węglowe. Emisja pyłów z kotłów węglowych klasy 4 to około 60 mg/m3. Kotły 4. klasy to urządzenia o średniowysokiej emisyjności, które zużywają mniej paliwa niż piece 3 klasy.

Kotły klasy 5

Kotły 5-klasy są znacznie nowocześniejsze od kotłów poprzednich generacji pod kątem wygody w obsłudze, ekologii oraz jakości wykonania. Kotły 5-klasy odpowiadają wszystkim standardom i normom emisyjnym zgodnie z PN/EN 303-5:2012, dlatego są przyjazne dla środowiska. Kotły 5-klasy to przede wszystkim:

  • Wysoka sprawność, sięgającą nawet do 92%
  • Obniżona do minimum emisja szkodliwych związków pochodzących z dymu do 40 mg/m3

Przepisy karne:

Art. 334 Ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska Dz.U.2022.0.2556 stanowi: Kto nie przestrzega ograniczeń, nakazów lub zakazów, określonych w uchwale sejmiku województwa przyjętej na podstawie art. 96, podlega karze grzywny.

Mandat karny za popełnione wykroczenie wynosi od 20 – 500 zł.

Zgodnie z § 2 ust. 1, pkt 7 –  Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 listopada 2003 r.  (z póź. zm. ) strażnicy gminni są uprawnieni do nakładanie grzywie w drodze mandatu karnego za w.w. wykroczenie.

 

 

Autor: Infoludek.pl szczecin@infoludek.pl