Modernistyczne Osiedle Kolonia Cegłówka w Szczecinie uznane za zabytek

Zespół budynków mieszkalnych przy ulicy Cegłówka w Szczecinie, w skład którego wchodzą budynki nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 11 i 12 wraz z przejazdem bramnym oraz przylegającymi budynkami gospodarczymi, został wpisany do rejestru zabytków województwa zachodniopomorskiego. Decyzję tę podjęto 25 czerwca 2024 roku pod numerem A-2077. Wniosek o wpisanie do rejestru zabytków Osiedla „Cegłówka” złożyło Stowarzyszenia Przyjaciół Stołczyna FORUM.

Historia osiedla Kolonia Cegłówki

Osiedle powstało z inicjatywy przedsiębiorstwa Feldmühle A.G. – Werk Odermünde, produkującego papier i celulozę. Budowę rozpoczęto w 1920 roku na terenie osady Cavelwisch (obecnie Babin), zlokalizowanej na południe od zakładów papierniczych, przy drodze łączącej Szczecin z Policami. Osiedle służyło głównie jako miejsce zamieszkania pracowników papierni, z budynkami nr 4 i 5 pełniącymi prawdopodobnie funkcje administracyjne. omiędzy budynkami znajdują się małe budynki gospodarcze.

Architektura i układ osiedla

Osiedle zostało zaprojektowane przez znanego szczecińskiego architekta Adolfa Thesmachera, działającego w ramach biura Bund Deutscher Architekten. Jest to przykład osiedla ogrodowego w stylu modernizmu z elementami stylu narodowego (Heimatstil). Budynki wzniesione w latach 1920-1927, są ujednolicone stylistycznie i architektonicznie.

Osiedle charakteryzuje się historycznym układem komunikacyjnym z brukowanymi nawierzchniami oraz komponowaną zielenią, w tym starodrzewem składającym się z dębów, lip i platanów. Wjazd na teren osiedla jest możliwy od strony ulicy Cegłówka, poprzez dwie drogi łączące się w jeden ciąg komunikacyjny w miejscu przejazdu przez bramę.

Stan zachowania i znaczenie

Zespół budowlany Kolonii Cegłówki przetrwał II wojnę światową bez uszkodzeń, choć w późniejszych latach usunięto budynki nr 9 i 10. Obecnie część budynków jest użytkowana zgodnie z pierwotną funkcją mieszkalną, a część pozostaje nieużywana. Mimo to osiedle zachowało spójną kompozycję urbanistyczną oraz jednorodny styl architektoniczny, stanowiąc cenny przykład budownictwa socjalnego związanego z przemysłem.

Osiedle „Cegłówka” jest ważnym świadectwem historii i architektury Szczecina, będąc przykładem harmonijnego połączenia funkcji mieszkalnych z przemysłowymi, a także ukazującym rozwój budownictwa socjalnego w okresie międzywojennym.

Zobacz więcej TUTAJ

Autor: Infoludek.pl szczecin@infoludek.pl