Budynki zespołu leśniczówki Owczary zostały uznane za zabytek

Decyzją ZWKZ w Szczecinie z dnia 27.05.2024 r. leśniczówka Owczary, budynek dawnej stajni wraz z otoczeniem został wpisany do rejestru zabytków województwa zachodniopomorskiego.


Leśniczówka Owczary (Hammelstall) początkowo powiązana była z folwarkiem należącym do majątku we wsi Bezrzecze. W 1266 roku książę Barnim I podarował ją z 53 włókami ziemi kolegiacie Mariackiej w Szczecinie. Po sekularyzacji dóbr w 1480 r. wieś z terenami wokół jeziora Głębokiego należała do kolejnych rodów, od końca XVI w. po XX w. do rodu von Ramin.

W 1828 r. wieś otrzymała status majątku rycerskiego składającego się m.in. z folwarku Bezrzecze i dawnej owczarni. Pod koniec XIX w. ilość owiec hodowanych w majątku wynosiła ok. 460 szt. Prawdopodobnie od początku folwark specjalizował się w hodowli owiec, co wskazuje jego nazwa (tłum, owczarnia). W aktach Amt Torgelow znajduje się informacja o przekazaniu Hammelstall w 1753 r. Radzie Wojny i Domeny. Udokumentowano, iż w 1862 roku wzniesiono zabudowania na terenie dzisiejszej leśniczówki. Na mapach z lat 30. XX w. miejsce oznaczone jest jako gajówka/leśnictwo (F., Försterei ).

leśniczówka Owczary uznana za zabytek
Źródło: WUOZ w Szczecinie
Źródło: WUOZ w Szczecinie

W 1939 r. na terenie Owczar zamieszkiwało 10 osób. Do 1939 r. administracyjnie teren należał do powiatu Randow, później został włączony do tzw. wielkiego miasta Szczecin. Po 1945 r. część majątku z gajówką włączono w granice Szczecina. W 1947 r. Owczary określono jako przysiółek. Zabudowania gospodarcze owczarni zostały rozebrane. Teren po budynkach, na północ od dzisiejszej zagrody leśniczówki został zalesiony.

leśniczówka Owczary uznana za zabytek
Źródło: WUOZ w Szczecinie

Analiza technik budowlanych i formalna cech stylowych obecnie zachowanego budynku leśniczówki wskazuje, iż został on wzniesiony w I. 10-20 XX w. Podobnie można datować budynek inwentarsko-gospodarczy.

Źródło: WUOZ w Szczecinie
leśniczówka Owczary uznana za zabytek
Źródło: WUOZ w Szczecinie

Po 1945 r. w budynkach mieściła się administracja leśna. W budynku leśniczówki do końca XX w. parter sezonowo zamieszkiwali pracownicy leśni, poddasze przeznaczono na mieszkanie osoby zarządzającej. Z dawnego zespołu budynków zachowany jest obiekt inwentarsko-gospodarczy (dawna stajnia) od strony północno-zachodniej.

Źródło: WUOZ w Szczecinie
leśniczówka Owczary uznana za zabytek
Źródło: WUOZ w Szczecinie
Źródło: WUOZ w Szczecinie
leśniczówka Owczary uznana za zabytek
Źródło: WUOZ w Szczecinie

Budynek leśniczówki, posiadający wysokie walory architektoniczne i kulturowe, jest obecnie jednym z dwóch tego typu obiektów zachowanych na terenie lasów miejskich Szczecina z grupy kilkunastu, stanowiąc unikatowe materialne świadectwo przeszłości regionu.

Budynek formalnie odpowiada cechom obiektów administracji leśnej wznoszonych w tym okresie na terenie Prus. Obecnie budynki zespołu leśniczówki Owczary stanowią własność Gminy Miasto Szczecin. [Źródło: WUOZ w Szczecinie]

 

Autor: Infoludek.pl szczecin@infoludek.pl