Pałac (obecnie ruina) położony w miejscowości Juchowo, w gminie Borne Sulinowo został wpisany do rejestru zabytków województwa zachodniopomorskiego decyzją ZWKZ z dnia 19.08.2024 r.
Juchowo to wieś zlokalizowana na Pojezierzu Szczecineckim, po wschodniej stronie jeziora Juchowo. Założona w 1570 roku przez braci Asamusa i Aleksandra von Kleist z Radacza została rozplanowana w typie ulicówki.
Majątek ziemski pozostawał w rękach rodu von Kleist do lat 70-tych XIX wieku. Pierwszą siedzibę rodową wybudowano w latach 1570-1580. W XVIII wieku, prawdopodobnie w miejscu dawnej siedziby, wybudowano dwór, założony na planie litery „L”. W latach 1864-1874 dwór rozbudowano o skrzydło główne i zachodnie, tworząc założenie architektoniczne w układzie litery „U”. W 1874 roku Juchowo przejęła rodzina Dennig z Pforzheim, utrzymując własność do 1945 roku.
W tym czasie przeprowadzono między innymi modernizację instalacji wodnej i ogrzewania oraz dokonano przebudowy skrzydła zachodniego. W 1930 roku spłonęło skrzydło wschodnie, po czym zostało odbudowane w nowej formie.
W latach 30-tych XX wieku majątek ziemski obejmował 2348 ha, w tym 1045 ha pól uprawnych i łąk, 912 ha lasów i 108 ha wód. We wsi istniała gorzelnia, hodowla krów i trzody, uprawa ziemniaków oraz rozwinięta gospodarka leśna.
Po 1945 roku we wsi założono PGR. W pałacu mieściło się kolejno więzienie, przedszkole i szkoła. Pałac został opuszczony w latach 80-tych, a następnie zaczął popadać w ruinę. Obecnie Juchowo liczy ponad 300 mieszkańców. Ruina pałacu stała się własnością Skarbu Państwa.
Pałac (ruina), jako główny element założenia pałacowo-parkowo-folwarcznego, zlokalizowany jest na niewielkim wzniesieniu, na skraju parku krajobrazowego założonego wg projektu księcia Hermana Pückler-Muskau.
Od strony północnej i południowo-wschodniej pałac otacza park, od zachodu ograniczony jest główną drogą wiejską, a od południowego zachodu – drogą polną. Pierwotnie pałac, rozbudowany w XIX wieku, stanowił przykład okazałej budowli w stylu eklektycznym z dominującym skrzydłem zachodnim i częścią środkową, charakteryzującej się strzelistymi wieżami w partii wejściowej fasady.
Najstarszą częścią pałacu było skrzydło wschodnie i wschodni fragment skrzydła głównego, prawdopodobnie pierwotnie o konstrukcji szkieletowej.
[Źródło: Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie]
Zobacz także:
Aleja lipowa na odcinku Trzebiszyn-Tychowo oficjalnie uznana za zabytek
Autor: Infoludek.pl szczecin@infoludek.pl
