Projekt ustawy nadającej rzece Odrze osobowość prawną trafił właśnie do Biura Legislacyjnego Sejmu. To przełomowa inicjatywa, która może całkowicie zmienić podejście do ochrony przyrody i zarządzania zasobami wodnymi w Polsce. Jeśli przepisy wejdą w życie, Odra stanie się pierwszą rzeką w kraju posiadającą prawa przysługujące dotąd wyłącznie ludziom i organizacjom.
Zgodnie z projektem, rzeka Odra miałaby uzyskać status „bytu prawnego”, co umożliwiłoby jej reprezentację przed sądami i instytucjami publicznymi – np. w sprawach dotyczących zanieczyszczeń, regulacji hydrologicznych czy inwestycji ingerujących w środowisko naturalne. Projekt wzorowany jest na rozwiązaniach stosowanych m.in. w Nowej Zelandii, gdzie podobny status nadano rzece Whanganui, czy w Ameryce Południowej, gdzie prawa przyrody są zapisane w konstytucjach niektórych krajów.
Inicjatywa legislacyjna to odpowiedź na katastrofę ekologiczną z 2022 roku, która unaoczniła, jak słabo rzeka jest chroniona w obowiązującym systemie prawnym. Projekt zakłada również powołanie specjalnej rady opiekunów Odry – złożonej z przedstawicieli społeczności lokalnych, organizacji ekologicznych, ekspertów i naukowców – która pełniłaby rolę rzecznika interesów rzeki.
Zwolennicy projektu podkreślają, że nadanie Odrze osobowości prawnej może znacząco zwiększyć efektywność działań na rzecz ochrony środowiska i zapobiec kolejnym katastrofom. Krytycy obawiają się jednak komplikacji prawnych i możliwych sporów kompetencyjnych z obecnymi organami administracji wodnej.
Wprowadzenie tej regulacji byłoby nie tylko ewenementem w polskim prawodawstwie, ale i silnym sygnałem na rzecz zmiany podejścia do środowiska – z eksploatacyjnego na partnerskie. Czy Odra stanie się „osobą prawną” – zdecydują najbliższe tygodnie prac legislacyjnych.
Zobacz także:
Unia Izb Odry i Łaby: „Nie możemy dopuścić do drugiej katastrofy ekologicznej”
Autor: Infoludek.pl szczecin@infoludek.pl
