Poznaj laureatów konkursu naukowego „Zachodniopomorskie Noble”

16 października 2025 r. w sali koncertowej Pałacu Ziemstwa Pomorskiego Akademii Sztuki w Szczecinie ogłoszono laureatów jubileuszowej, 25. edycji konkursu naukowego „Zachodniopomorskie Noble”.

Nagrody „Zachodniopomorskie Noble” przyznawane są w ośmiu dziedzinach: humanistycznych, podstawowych, technicznych, ekonomicznych, rolniczych, medycznych, nauk o morzu i artystycznych. Laureatów wybrała Kapituła Zachodniopomorskiego Klubu Liderów Nauki w następującym składzie: prof. dr hab. inż. Wojciech Kacalak, prof. dr hab. Jan Lubiński, prof. dr hab. inż. Antoni Morawski, prof. dr hab. Waldemar Tarczyński, prof. dr hab. Aleksander Wolszczan.

Laureaci z Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie

W dziedzinie nauk podstawowych:

•  dr hab. inż. Xuecheng Chen, prof. ZUT z WTiICh za badania podstaw otrzymywania modyfikowanych materiałów elektrodowych z odpadów polimerów do superkondensatorów cynkowo-jonowych.

W dziedzinie nauk technicznych:

• dr hab. inż. Marcin Wardach, prof. ZUT z WE za badania, opracowanie, zaprojektowanie i zbudowanie w firmie mPower Sp. z o.o. silnika elektrycznego o mocy 11 kW do hybrydowego napędu bezemisyjnych łodzi rekreacyjnych.

• dr hab. inż. Adam Zieliński, prof. ZUT z WBiIŚ za badania, opatentowanie, rozwój i wdrożenie innowacyjnej metody PST (Plastic-Sleeve Test/Polish Shrinkage Test) do pomiarów odkształceń skurczowych kompozytów cementowych.

W dziedzinie nauk ekonomicznych

• dr Wojciech Lewicki z WEkon za opracowanie nowych aspektów ekonomicznych procesów dekarbonizacji gospodarki ze szczególnym uwzględnieniem idei elektromobilności, alternatywach paliw i energii pochodzącej z odnawialnych źródeł energii.

W dziedzinie nauk rolniczych:

• prof. dr hab. inż. Mariusz Szymczak z WNoŻiR za badania nowatorskich metod odzyskiwania białek i enzymów ze strumieni bocznych przetwórstwa rybnego do efektywnego gospodarowania zasobami mórz i oceanów.

Laureatka z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego

W dziedzinie nauk medycznych nagrodę otrzymała pani dr hab. Dorota Kostrzewa-Nowak z Zakładu Biochemii Klinicznej i Molekularnej, Katedry Diagnostyki Laboratoryjnej, Wydziału Medycyny Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie.

Kapituła ZKLN narodziła Panią dr hab. Dorotę Kostrzewę-Nowak za patent nr 244280 nt. Sondy oligonukleotydowej do wykrywania obecności RNA wybrana z grupy obejmującej sekwencje nr od SEQ. ID 1 do SEQ. ID 24 oraz zestaw takich sond wykorzystywany do wykrywania w próbkach biologicznych i środowiskowych obecności RNA wirusa SARS-CoV-2.

Laureatka jest specjalistą z zakresu biologii molekularnej, w tym biochemii, hematologii i immunologii wysiłku fizycznego oraz z zakresu opłaszczania powłok w bioczujnikach. Jest analitykiem laboratoryjnym z ponad 20-letnim doświadczeniem potwierdzonym publikacjami naukowymi z wykorzystaniem technik cytometrii przepływowej oraz biologii molekularnej.

Poza nagrodzoną w tej edycji konkursu „Sondą oligonukleotydową do wykrywania obecności RNA i jej zastosowania” dr hab. Dorota Kostrzewa-Nowak jest też autorem wdrożonych patentów nt. „Mobilnej stacji sterylizacji” i „Urządzenia do sterylizacji”.

Laureaci z Uniwersytetu Szczecińskiego

W gronie nagrodzonych znaleźli się naukowcy Uniwersytetu Szczecińskiego: dr Aleksandra Grzemska z Instytutu Literatury i Nowych Mediów oraz dr hab. Paweł Terefenko, prof. US z Instytutu Nauk o Morzu i Środowisku.

W dziedzinie nauk humanistycznych:

• Dr Aleksandra Grzemska jest adiunktem w Instytucie Literatury i Nowych Mediów Uniwersytetu Szczecińskiego, doktorem nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa, krytyczką literacką, edytorką. Sprawuje również funkcję sekretarza czasopisma naukowego „Autobiografia. Literatura. Kultura. Media”. Jest stypendystką Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (2025), laureatką wyróżnienia dla Najlepszego Młodego Naukowca Uniwersytetu Szczecińskiego 2025. W 2024 roku dr Grzemska opublikowała monografię Family and Artistic Relations in Polish Women’s Autobiographical Literature (Routledge 2024, 300 pkt MNiSW). W owej monografii autorka poddaje analizie autobiograficzne narracje kobiet opublikowane w Polsce po 2000 roku, interpretując je w szerokiej perspektywie kulturowej. Opracowanie koncentruje się na kategoriach i zagadnieniach wynikających z oddziaływania relacji rodzinnych oraz artystycznych, rozpatrywanych w kontekście polityki społecznej. Publikacja nie tylko odsłania strategie literackie stosowane przez twórczynie, lecz także ukazuje ich dążenia do kształtowania niezależnej podmiotowości, poszukiwania nowych form upamiętniania oraz rozumienia wpływu procesów społeczno-politycznych na rozwój literatury autobiograficznej.

W dziedzinie nauk o morzu:

• Dr hab. Paweł Terefenko, prof.US, prowadzi badania nad zagrożeniami naturalnymi w obszarach przybrzeżnych i śródlądowych, koncentrując się na procesach erozji brzegów oraz skutkach powodzi w Europie. W swoich pracach łączy podejście lokalne, ukierunkowane na szczegółową analizę dynamiki wybrzeży południowego Bałtyku, z szeroką perspektywą europejską, dotyczącą długookresowych trendów i atrybucji strat powodziowych. W swoich publikacjach dokonuje analizy dynamiki wybrzeży południowego Bałtyku z szeroką perspektywą długookresowych trendów oraz parametryzacją strat powodziowych na obszarach europejskich. W badaniach nad procesami erozyjnymi wybrzeża wykorzystał zaawansowane metody teledetekcji, w tym skaning laserowy, co pozwoliło na precyzyjne uchwycenie zmian morfologicznych. Wyniki analiz ujawniły złożone zależności między ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi – takimi jak sztormy i intensywne opady – a przeobrażeniami klifów oraz stref plażowych.
  Profesor Paweł Terefenko należy do czołowych badaczy na świecie zajmujących się problematyką skutków powodzi. Jest współtwórcą i współrealizatorem bazy danych HANZE, obejmującej ponad 150 lat historii powodzi na kontynencie europejskim. W jej ramach powstał obszerny katalog zdarzeń powodziowych z lat 1950–2020, integrujący modelowanie hydrologiczne z zapisami historycznymi i danymi statystycznymi.

Zachodniopomorskie Noble to prestiżowa nagroda przyznawana naukowcom od 2001 roku w ośmiu dyscyplinach naukowych: humanistycznych, medycznych, ekonomicznych, podstawowych, technicznych, rolniczych, o morzu i od 2008 – artystycznych.

Celem konkursu jest wyłonienie najważniejszych osiągnięć naukowych dokonywanych przez naukowców województwa zachodniopomorskiego. Podstawowym kryterium w konkursie są publikacje w czasopismach z tzw. listy filadelfijskiej.

Autor: Infoludek.pl szczecin@infoludek.pl