W dniach 27–28 października 2025 roku odbędzie się Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Rosja po inwazji na Ukrainę. Perspektywy badawcze”. Wydarzenie zapewni szeroką, interdyscyplinarną analizę pełnoskalowej agresji na Ukrainę, obejmując refleksję nad jej genezą, dynamiką oraz konsekwencjami politycznymi, społecznymi i naukowymi.
Konferencja nawiązuje do seminarium „Rosja po 24 lutego 2022 roku”, które miało miejsce na Uniwersytecie Szczecińskim w kwietniu 2024 roku. Tegoroczna edycja skupi się na odpowiedzi na kluczowe pytania dotyczące ostatnich lat, między innymi:
-
Jak wojna wpłynęła na literaturę, język oraz kulturę rosyjską
-
W jaki sposób wydarzenia od 2022 roku przekształciły system polityczny Rosji i jej narrację historyczną
-
Jakie kierunki badawcze dotyczące Rosji stają się obecnie najistotniejsze
Analizy prowadzone będą w ramach takich dyscyplin jak literaturoznawstwo, językoznawstwo, kulturoznawstwo, historia, prawo i nauki o polityce.
Konferencję wzbogacą otwarte dla publiczności debaty w cyklu „Rosja po inwazji na Ukrainę. Rozmowy o wojnie”. Zaplanowano dwa okrągłe stoły z udziałem ekspertów, którzy omówią przyszłość Rosji z perspektywy jej kultury i polityki. Dyskutować będą między innymi: dziennikarka Arleta Bojke, prof. Hieronim Grala, były ambasador RP na Ukrainie Bartosz Cichocki, prof. Aleksander Kiklewicz, prof. Aleksander Wawrzyńczak oraz reżyser Konrad Szołajski.
Program wydarzenia obejmuje również część artystyczną, w tym performatywne czytanie antywojennej sztuki Natalii Lizorkiny „Wania żyje” oraz projekcję filmu dokumentalnego „Putin’s Playground” autorstwa Konrada Szołajskiego. Uczestnicy wysłuchają także wykładu Dmitrija Głuchowskiego pt. „My. Kronika upadku”, dotyczącego aktualnej sytuacji w Rosji oraz możliwych scenariuszy jej rozwoju.
Udział zarówno w sesjach naukowych, jak i wydarzeniach towarzyszących jest bezpłatny i otwarty dla wszystkich zainteresowanych.
PROGRAM KONFERENCJI:
„Rosja po inwazji na Ukrainę. Perspektywy badawcze” – w tym „Rosja po inwazji na Ukrainę. Rozmowy o wojnie”
27 października:
Miejsce: sala konferencyjna Biblioteki Międzywydziałowej Uniwersytetu Szczecińskiego, ul. Piastów 40b (budynek nr 3)
09.00 – otwarcie konferencji
Sekcja literaturoznawcza:
Prowadzenie: dr Katarzyna Roman-Rawska (Polska Akademia Nauk)
09.20–09.40 – prof. dr hab. Piotr Fast (Uniwersytet Śląski, Polska Akademia Nauk): „Spory o wiersz Josifa Brodskiego На независимость Украины”
09.40–10.00 – dr Katarzyna Syska (Uniwersytet Jagielloński): „Dramat Asi Demiszkiewicz Raz chłopczyk, dwa chłopczyk (Раз мальчишка, два мальчишка): narodziny bajki z serwisu informacyjnego”
10.00–10.20 – dr Elena Kurant (Uniwersytet Jagielloński): „Тоталитарный синдром: тотальная идеология и мнимая реальность в современной российской драматургии”
10.20–10.40 – dr Paulina Charko-Klekot (Uniwersytet Śląski): „Próby rozmontowania mitu o »bojowych Buriatach« w sztuce Плохой бурят хороший Kariny Proniny”
10.40–11.00 – dr Maciej Pieczyński (Uniwersytet Szczeciński): „Wojna jako agresja i autoagresja. Teksty przemocy w najnowszej dramaturgii rosyjskiej”
11.00–11.10 – dyskusja
Sekcja językoznawcza:
Prowadzenie: dr hab. Roman Gawarkiewicz, prof. US (Uniwersytet Szczeciński)
11.10–11.30 – prof. dr hab. Aleksander Kiklewicz (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski), prof. Michał Głuszkowski (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu): „Język rosyjski w Polsce po rosyjskiej inwazji na Ukrainę”
11.30–11.50 – dr hab. Roman Gawarkiewicz, prof. US (Uniwersytet Szczeciński): „Wizerunek Putina w narracji autobiograficznej Angeli Merkel. Język dyplomacji i dystansu”
11.50–12.10 – dr Katarzyna Kondzioła-Pich (Uniwersytet Szczeciński): „Polska i Polacy w wypowiedziach rzeczniczki rosyjskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Analiza wystąpień Marii Zacharowej”
12.10–12.30 – dr hab. prof. US Barbara Rodziewicz (Uniwersytet Szczeciński): „Język propagandy w polityce Władimira Putina. BRICS jako narzędzie wpływu geopolitycznego”
12.30–12.40 – dyskusja
Sekcja politologiczno-ustrojowa:
Prowadzenie: dr Michał Patryk Sadłowski
13.30–13.50 – prof. dr hab. Joachim Diec (Uniwersytet Jagielloński): „Scenariusze rozwoju gospodarczego Rosji i Ukrainy po »Specjalnej Operacji Wojskowej«”
13.50–14.20 – prof. Elena Lukyanova (Wolny Uniwersytet w Rydze): „Краткая история Конституции Российской Федерации: история возникновения и крах конституционализма в России”
14.20–14.40 – dr Jarosław Bołdynów (badacz niezależny): „Perspektywy rozwoju instytucjonalnego Rosji: od systemu antymonopolowego do gospodarki mobilizacyjnej”
14.40–14.50 – dr Oleg Trojanowski (Wolny Uniwersytet w Rydze): „Свободный университет в Риге. Российская эмиграция и наука”
14.50–15.10 – dr hab. Anna Jach, prof. UJ (Uniwersytet Jagielloński): „Agenci obcego wpływu i organizacje niepożądane. Rosyjski ruch antywojenny po 2022 roku”
15.10–15.20 – dyskusja
Sekcja politologiczno-ustrojowa:
Prowadzenie: dr Michał Patryk Sadłowski
15.20–15.40 – dr Bianca Sadowska (Uniwersytet Gdański): „Ideologia prawosławia jako część rosyjskiej propagandy historycznej”
15.40–16.00 – dr Barbara Patlewicz (Uniwersytet Szczeciński): „Rosyjska inżynieria społeczna na przykładzie młodzieżowej organizacji »Nasi«”
16.00–16.10 – dyskusja
16.10–17.00 – czytanie performatywne sztuki antywojennej „Wania żyje” Natalii Lizorkiny w przekładzie Agnieszki Sowińskiej, wykonanie: Aleksander Knysz, opieka merytoryczna: Maciej Pieczyński. Sztuka opowiada historię matki walczącego na froncie rosyjskiego żołnierza. Bohaterka samotnie mierzy się z kłamstwami kremlowskiej propagandy.
17.00–18.30 – Okrągły Stół „Kultura rosyjska po inwazji na Ukrainę”
Prowadzenie: dr Maciej Pieczyński (Uniwersytet Szczeciński)
Uczestnicy:
- Arleta Bojke (dziennikarka, autorka kanału na YouTube „Koniec świata”)
- prof. dr hab. Aleksander Kiklewicz (rusycysta, językoznawca z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego)
- dr hab. Aleksander Wawrzyńczak, prof. UJ (rusycysta, literaturoznawca z Uniwersytetu Jagiellońskiego)
18.45–20.15 – o sytuacji i przyszłości Rosji i jej kultury opowie opozycyjny pisarz i publicysta rosyjski Dmitry Glukhovsky – autor książki „My. Kronika upadku” będącej zbiorem ostrych felietonów, z których każdy jest reakcją na wiadomości i czasem pozornie błahe wydarzenia z życia Rosjan i Rosji, a zebrane razem tworzą historię reżimu Putina (wystąpienie w języku rosyjskim, tłumaczone na język polski).
28 października:
Miejsce: sala konferencyjna Biblioteki Międzywydziałowej Uniwersytetu Szczecińskiego, ul. Piastów 40b (budynek nr 3)
Sekcja językoznawcza:
Prowadzenie: dr Katarzyna-Kondzioła-Pich
10.00–10.20 – dr Mirosława Hordy (Uniwersytet Szczeciński): „Kobieta w propagandzie rosyjskiej po 2022 roku”
10.20–10.40 – dr Marcin Trendowicz (Uniwersytet Gdański): „Obraz Rosji i Ukrainy w rosyjskojęzycznych memach internetowych po 24 lutego 2022 roku (na wybranych przykładach)”
10.40–11.00 – dr Dorota Dziadosz (Uniwersytet Szczeciński): „Jedna wojna, dwa światy: rosyjskie memy o wojnie powstające w Rosji i na emigracji. Analiza jakościowo-semiotyczna”
11.00–11.10 – dyskusja
Sekcja literaturoznawcza:
Prowadzenie: dr Maciej Pieczyński (Uniwersytet Szczeciński)
11.10–11.30 – dr hab. Aleksander Wawrzyńczak, prof. UJ (Uniwersytet Jagielloński): „Imperializm współczesnego stalinisty – »syndrom sztokholmski« czy nieprzepracowana trauma? Autobiografizm w powieściach Aleksandra Prochanowa Inskrypcja oraz On”
11.30–11.50 – dr Bartosz Gołąbek (Uniwersytet Jagielloński): „Rosyjska krytyka literacka na wojnie – wybrane aspekty”
11.50–12.10 – dr Katarzyna Roman-Rawska (Polska Akademia Nauk): „Z abecadła współczesnej kultury rosyjskiej: O wojnie i Z-literaturze”
12.10–12.30 – dr Myroslava Rudyk (Uniwersytet Szczeciński): „Współczesna rosyjska propaganda: od literatury klasycznej do dezinformacji cyfrowej”
12.30–12.40 – dyskusja
Sekcja studentów Uniwersytetu Szczecińskiego
literaturoznawstwo (filologia rosyjska z dodatkowym językiem obcym):
12.40–12.55 – Jagoda Kozłowska: „Z-literatura na froncie rosyjskiej polityki historycznej”
12.55–13.10 – Natalia Szczepaniak: „Sprawa teatralna. Kultura rosyjska versus cenzura wojenna”
językoznawstwo (przekład rosyjsko-polski):
13.10–13.25 – Gabriela Drabik: „Caryca kremlowskiej telewizji: propaganda w wydaniu Olgi Skabiejewej”
13.25–13.40 – Szymon Gibki: „Importowane wiadomości, eksportowana narracja: manipulacja obcojęzyczną prasą na przykładzie portalu InoSMI”
13.40–13.55 – Aleksander Knysz: „Rosyjski rap a propaganda”
Sekcja historyczna:
Prowadzenie: dr Michał Patryk Sadłowski (Uniwersytet Warszawski)
15.00–15.20 – dr hab. Hieronim Grala (Uniwersytet Warszawski): „Długi cień dyskursu kolonialnego: wokół badań nad stosunkami Rosji z sąsiadami. Postulaty i metody”
15.20–15.40 – dr Krzysztof Rak (Instytut Zachodni): „Tajemnice zamkniętych archiwów. Co Rosja próbuje ukryć o stosunkach sowiecko-niemieckich okresu międzywojennego?”
15.40–16.00 – dr Michał Patryk Sadłowski (Uniwersytet Warszawski): „Narracja o Polsce na łamach rosyjskiej emigracyjnej gazety »Ostatnie Wiadomości« (1920–1940)”
16.00–16.10 – dyskusja
16.10–18.00 – pokaz filmu dokumentalnego „Putin’s Playground” w reżyserii Konrada Szołajskiego – para dokumentalistów z Polski rusza w podróż, żeby szukać odpowiedzi na pytanie o zagrożenia, jakie mogą spotkać Europę Środkowo-Wschodnią podczas prób odbudowania przez Rosję swojego imperium. Tropią agentów GRU, spotykają dwóch prezydentów, premiera, ministra obrony, schwytanego rosyjskiego szpiega oraz kilkunastu agentów wpływu.
18.30–20.00 – Okrągły Stół „Polityka rosyjska po inwazji na Ukrainę”
Uczestnicy:
- dr hab. Hieronim Grala (historyk z Uniwersytetu Warszawskiego, dyplomata)
- Bartosz Cichocki (b. analityk ds. wschodnich, b. dyplomata)
- Konrad Szołajski (reżyser filmów dokumentalnych)
