Polonez na Liście Reprezentatywnej Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości

Polonez – tradycyjny taniec polski – został wpisany na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości. Ogłoszenie wpisu odbyło się podczas 18. sesji Komitetu Międzyrządowego ds. Ochrony Niematerialnego Dziedzictwa w Kasane w Botswanie. Polonez jest szóstą polską tradycją wpisaną na listę UNESCO. W poprzednich latach wpisem wyróżnione zostały: szopkarstwo krakowskie (2018 r.), kultura bartnicza (2020), sokolnictwo (2021 r.), tradycja dywanów kwiatowych na procesje Bożego Ciała (2021 r.) i flisactwo (2022 r.).

Polonez jest szeroko obecny w polskiej kulturze, a świadomość jego znaczenia jest powszechna. Tradycja tańczenia poloneza sięga XVI wieku – pod nazwą chodzony, zaś pod nazwą polonez od wieku XVIII. Jest jednym z pięciu tradycyjnych tańców polskich. Tańczenie poloneza ma wymiar symboliczny, w szczególności jako tańca otwartego, egalitarnego i łączącego uczestników ponad podziałami.

Źródło: gov.pl

Współcześnie, zwyczaj tańczenia poloneza nierozerwalnie łączy się z ważnymi wydarzeniami w życiu jednostek, rodzin i całych społeczności. Tradycją praktykowaną w niemal każdym polskim liceum jest studniówka, którą otwiera polonez tańczony uroczyście przez wszystkich uczniów. Uczniowie pod okiem nauczycieli przygotowują się do balu przez wiele miesięcy, a w przygotowania zaangażowana jest cała szkolna społeczność. Polonez jest też częstym elementem wesel, obchodów świąt i uroczystości lokalnych. Ze względu na swoją popularność, tańczony jest także spontanicznie przez nieformalne grupy w związku z obchodami świąt narodowych. Poloneza tańczą również zespoły taneczne, zarówno amatorskie jak i profesjonalne.

Źródło: gov.pl

Towarzyszące polonezowi wartości, takie jak równość i współpraca, stanowią o jego łączącym ponad podziałami charakterze, który często ma walor integracyjny. Z tego względu polonez tańczony jest we wszystkich regionach, także tam gdzie występują liczne skupiska mniejszości etnicznych czy narodowych. Polonez jest często elementem przekazywanym z pokolenia na pokolenie w rodzinach polskich mieszkających za granicą, jak i we wspólnotach o polskich korzeniach.

Źródło: gov.pl

Na czym polega polonez?

Polonez to taniec grupowy o podniosłym, a jednocześnie radosnym charakterze. Grupa tańcząca poloneza może liczyć od kilku do nawet kilkuset członków. Uczestnicy tańczą w parach, które jedna za drugą maszerują w rytmie tworząc korowód. Pierwsza para, która prowadzi poloneza, jest odpowiedzialna za kierowanie korowodem. W trakcie tańca pary wykonują różne figury, na przykład poprzez podniesienie rąk do gór tworzą mosty, pod którymi przechodzą inni uczestnicy, łączą się w czwórki czy ósemki, przeprowadzają partnerkę na drugą stronę czy zmieniają kierunek marszu. W tańcu można uczestniczyć bez pomyłki naśladując inne pary. Układ figur nie jest narzucony z góry, może być przygotowany lub improwizowany. Niektóre elementy, takie jak koło i wąż polonezowy, mają wyraźną symbolikę odnoszącą się do wartości równości, jedności i harmonii.

 

Autor: Infoludek.pl szczecin@infoludek.pl